Mr.Ali Hertica

Është e rëndësishme të kuptohet se politika aktuale ruse nuk e ka origjinën si një instrument për garantimin e të drejtave dhe lirive të qytetarëve. Përkundrazi, është një mekanizëm që u jep qytetarëve akses të diferencuar në privilegje sociale. Rusia ka hyrë në mijëvjeçarin e ri si një shoqëri shumë e ekonomizuar, në të cilën pothuajse të gjitha vlerat e rëndësishme, të cilat, pavarësisht gjithçkaje, kishin dalë nga sundimi sovjetik, kanë humbur; për të mos imituar vlerat thjesht materialiste.

A ishte ai politikë në përputhje me realitetin shoqëror në fillim të shekullit të 21-të? Absolutisht jo. A mundet sistemi, nga ana tjetër, të ketë evoluar gradualisht për t’u bërë, me kalimin e kohës, “më normal”? Sigurisht. Por ky proces u ndërpre nga roli i shtetit “si institucion” (në vend të përfaqësuesve të tij individualë). Në fakt, shteti u tjetërsua nga funksionet e tij ekzekutive dhe kontrolluese. Shteti nuk vdiq, por për mrekulli u shndërrua në një pjesë të copëtuar dhe të rajonalizuar të “ekonomisë”. Për më tepër, shërbimet publike për t’u paguar jo vetëm që synonin të mbështesnin ekonominë e zakonshme, por prodhonin edhe një lloj rendi shoqëror elementar. ‘Pa kufij’ në sektorin privat ende pranohej pak a shumë nga popullata si e kuptueshme (sipërmarrësit rusë në përgjithësi e dinin ende se çfarë po bënin; pjesa tjetër e shoqërisë e dinte shumë mirë pse nuk po bënte të njëjtën gjë). Mirëpo, shoqërisë nuk i është dhënë asnjë shpjegim për abuzimet e kryera nga zyrtarët. Kështu lindi një kontradiktë e pazgjidhshme: nga njëra anë, burokracia u zhyt në jetën e biznesit po aq sa ‘rusët e rinj’, nga ana tjetër (dhe kjo në kontrast me pasuritë e reja vendase që mund të laheshin në mënyrë demonstrative me pasuri) përfaqësuesit të burokracisë heqin dorë nga pamja e modestisë dhe pakorruptueshmërisë dhe pretendojnë se nuk kanë lidhje me ‘rendin e ri’. Kjo gënjeshtër publike shkatërroi shumë më tepër në Rusi sesa reformat e dështuara të viteve 1990. Qeveria nuk u korruptua në kuptimin klasik të fjalës, por ‘u bë vetë ekonomia’. Më fort, qeveria u bë “hija” më e keqe e ekonomisë, madje edhe e ekonomisë së zezë, përmasat e së cilës ishin të paqarta dhe strukturat e errëta. Ndërsa vendi kalonte kohët më të vështira, kjo kontradiktë bëhej gjithnjë e më e dukshme. Gradualisht, ekonomia u bë më transparente. Sipërmarrësit filluan të deklaronin të ardhurat dhe të paguanin taksat. Firmat njëditore dhe kompanitë jofitimprurëse falimentuan. Kompanitë e mëdha krijohen përmes bashkimeve dhe blerjeve. Kishte vetëm një konstante: nëpunësit publikë që ishin pasuruar gjatë një dekade të tërë ende nuk mund të legjitimonin pasurinë e tyre.

Është e rëndësishme ta kuptojmë këtë: është pikërisht lënia e këtij problemi që ka vrarë demokracinë ruse. Në gjysmën e dytë të viteve 1990 u formuan dy pole të pasurisë materiale. Nga njëra anë poli ekonomik gradualisht i qytetëruar dhe nga ana tjetër poli ekonomik që në fakt mbeti jashtë çdo juridiksioni, pra shtetëror. Këto dy pole tërhoqën respektivisht ata që donin (dhe mundën) të kontribuonin në një qasje moderne të biznesit dhe qeverisjes moderne të korporatave dhe ata që arritën vetëm të parazitojnë ekonominë dhe shoqërinë, pa bërë asgjë për të dhe më pas edhe me rezultatet e tyre. puna’ mbeti jashtë syve të shoqërisë.

Aparati shtetëror u bë tepër joefikas. Kjo joefikasitet u kompensua më pas nga viti 1998/1999 duke hedhur në erë masivisht aparatin shtetëror. Sot, të gjitha organet qeveritare dhe organet e kontrollit ekzistojnë në fakt dy herë. Numri i nëpunësve civilë është rritur në gati 1.3 milionë. Burokracia ruse është më shumë se gjysma e madhësisë së burokracisë sovjetike dikur.

Zyrtarët, tashmë të paaftë për të legalizuar pasuritë e tyre, u përpoqën t’i jepnin vetes edhe më shumë privilegje. Ata përfshinin të besuar, të afërm dhe miq në punët e tyre. Si rezultat, në 2002-2003, nëpunësit publikë në Rusi u bënë një klasë më vete, e cila ishte e ndërthurur plotësisht me ekonominë, drejtpërdrejt ose nëpërmjet të besuarve. Vetëkuptohet që mirëmbajtja e kësaj klase i ka kushtuar shtrenjtë shoqërisë dhe vazhdon t’i kushtojë.Fakti që funksionet themelore të shtetit në Rusi janë të organizuara në mënyrë komerciale shpjegon rritjen e rrymave jodemokratike në vend.Formalisht, pasurimi nga zyrtarët dhe personat e zgjedhur mbetet i paligjshëm dhe madje kriminal. Prandaj, çdo ndryshim i vërtetë demokratik i pushtetit kërcënon klasën në pushtet. Përpjekja për të parashikuar rrjedhën e mundshme të ngjarjeve rezulton të jetë mjaft e thjeshtë. Në vitet e ardhshme, konflikti në Kaukaz normalisht nuk do të zhvillohet në një luftë të madhe. Mund të presim një sërë revoltash. Duke vepruar kështu, njerëzit do të përpiqen të çlirohen, sepse ata thjesht nuk mund të vazhdojnë të jetojnë në një gjendje të përhershme pa kufij paraushtarakë. Problemet sociale nuk do të zgjidhen përderisa çdo grimcë e qeverisë ka interes t’i “zgjidhë” gjërat, jo t’i “zgjidhë”. Njëra nuk është e barabartë me tjetrën. Forcat nacionaliste duket se për momentin janë ende një lodër në duart e autoriteteve, por me kalimin e kohës do të fillojnë të ndjejnë fuqinë e tyre. Dhe përveç kësaj, pasi dikush ka kaluar një fazë të caktuar, siguresa nuk mund të shuhet fare. Sapo të gjitha këto rreziqe të bëhen të pakontrollueshme (dhe të dukshme për të gjithë), vendi do të tronditet nga fatkeqësi që aktualisht janë të paimagjinueshme. Fatkeqësisht, autoritetet i konsiderojnë si të paligjshme format legale dhe normale të protestës. Diçka që e bën protestën gjithnjë e më ekstreme.

Prandaj, natyra e politikës moderne ruse nuk karakterizohet nga një formë klasike e korrupsionit, por nga një parazitizëm i toleruar i qeverisë, ku shumica e përfaqësuesve të qeverisë dështojnë të legalizojnë dhe përdorin ‘blerjet’ e tyre. Nuk ka asnjë sistem juridik në Rusi. Përkundrazi, ka forca që synojnë t’i mbajnë gjërat ‘valë’. Ato rryma nuk dëshirojnë t’i mbyllin gjërat në këtë kohë, por me kalimin e kohës mund të mos kenë forcën për të përmbajtur të njëjtat gjëra. Nuk ka demokraci në Rusi. Më tepër një sistem në të cilin pushtetet individuale të qeverisë transferohen nga një grup zyrtarësh tek tjetri në një mënyrë shumë të kontrolluar, ku një grup nuk mund të dallohet më nga një tjetër.

Duhet të jetë e qartë se burimi i financimit për të gjithë këtë sistem është sektori i lëndëve të para. Por njerëzit ende nuk janë të vetëdijshëm se qeveria po kërkon gjithashtu akses në të ardhurat nga sektorë të tjerë, të cilët mund të kënaqin urinë e saj në rritje. Fatkeqësisht, i gjithë ky sistem nuk mund të reformohet. Një ‘zgjidhje paqësore’ nuk është e mundur.