Reagimet në skenën politike të Maqedonisë shkaktuan memorandumin sqarues që Bullgaria ua dërgoi vendeve anëtare të BE-së, në të cilin sillet në pyetje identiteti maqedonas dhe gjuha maqedonase. Kombi është cilësuar si krijimtari e Titos dhe kërkohet nga vendi “të heq dorë nga trashëgimia ideologjike e ish Jugosllavisë”, e cila sipas Sofjes është arsye për “inxhinjeringun etnik” në Maqedoninë e Veriut, gjuha nuk pranohet.

Qeveria dje nëpërmjet MIA-s e shprehi qëndrimin e saj për qëndrimin e ri bullgar, ndërsa opozita e akuzoi pushtetin për memorandumin e këtillë.

Marrëveshja për Miqësi, Fqinjësi të Mirë dhe Bashkëpunim me Republikën e Bullgarisë krijon kornizë juridike dhe ofron instrumente për menaxhim të çështjeve bilaterale dhe ne jemi të përkushtuar në zbatimin e saj, deklaruan për MIA-n nga Qeveria në lidhje me memorandumin të cilin Sofja ua dorëzoi vendeve anëtare të BE-së.

Qeveria e Maqedonisë së Veriut thekson se e drejta e vetëvendosjes dhe vetidentifikimit janë vlerat themelore evropiane dhe përfitime civilizuese dhe se veçantia e gjuhës maqedonase dhe identitetit etnik maqedonas janë fakt i pakontestueshëm.

“Gjuha maqedonase është pjesë përbërëse e letërnjoftimit të Maqedonisë së Veriut në Kombet e Bashkuara dhe pjesë e shumë gjuhëve moderne dhe të njohura të cilat mësohen në universitetet e gjithë botës. Në shekullin 21 në Evropë, pranimi të kaluarës, por edhe i të tashmes janë reflektim i politikës përgjegjëse dhe të pjekur dhe miqësi e vërtetë”, konsideron Qeveria.

Sipas Qeverisë, thëniet dhe deklaratat të cilat përmbajnë ofendime nuk krijojnë miqësi.

“Miqësia është rrugë me dy kahe dhe më së shumti varet nga vetë ne, nga respektimi ynë i vlerave dhe parimeve evropiane. Marrëveshja për Miqësi, Fqinjësi të Mirë dhe Bashkëpunim nënkupton dhe kërkon përgjegjësi dhe pjesëmarrje nga të dyja palët”, thonë nga Qeveria për MIA-n.

Konferenca ndërqeveritare, me të cilën shënohet fillimi i negociatave me Bashkimin Evropian është planifikuar për në dhjetor, diçka për të cilën u arrit konsensus në mars, ndërsa mbështetje dha edhe Bullgaria, theksoi ministri i Punëve të Jashtme, Bujar Osmani. Duke u përgjigjur në pyetjen e gazetarëve, ai shprehu pritjet e tij pasi Bullgaria lëshoi ​​një memorandum shpjegues për anëtarët e BE-së në pritje të vendimit për të filluar negociatat me Maqedoninë e Veriut, në të cilën mohohet gjuha dhe identiteti modern maqedonas.

Osmani në konferencën për shtyp me ministrin e autorizuar për Evropë dhe Punë të Jashtme të Shqipërisë, Gent Cakaj, i cili është për një vizitë zyrtare në vend, u përgjigj nëse ai mendon se kjo është një kusht i ri, mbase fillimisht të zgjidhet çështja e Goce Dellçevit dhe pastaj të fillojë negociatat, ndoshta një bllokadë e mundshme, por edhe për atë se cilat janë hapat e ardhshëm të Qeverisë në lidhje me këto pozicione bullgare.

Ministri i Jashtëm theksoi se mbajtja e konferencës së parë ndërqeveritare, e cila është planifikuar të zhvillohet në dhjetor dhe e cila shënon fillimin e negociatave, është tashmë një çështje e dakorduar dhe jo një vendim i veçantë.

“Mendoj se konferenca ndërqeveritare nuk është një vendim i veçantë nga ai i marrë në mars, unë e interpretoj atë më shumë si një operacionalizim të vendimit të marrë. Këshilli arriti një konsensus në mars, duke përfshirë edhe Bullgarinë, e cila bëri një vërejtje të njëanshme, por miratoi vendimin për të filluar negociatat, pjesë e së cilës është të mbajë një konferencë ndërqeveritare. Nuk duhet të imponohet dinamika e presionit negativ. Tani është koha për të vendosur një komunikim të mirë intensiv në nivelin politik, por edhe në Komision”, tha Osmani.

Ai theksoi se Marrëveshja e fqinjësisë së mirë bazohet në vullnetin e mirë dhe respektin e ndërsjellë, ndërsa Komisioni është formuar mbi bazën e barazisë për të gjetur bazat e përbashkëta për afrimin.

“Qëllimi nuk është kompetencë negative për të imponuar narrativat tona mbi njëri-tjetrin, por për të hequr këtë proces nga kufizimet e politikës. Deri më tani, ka pasur rezultate nga ai komision për rreth pesë, gjashtë figura historike, janë rënë dakord mënyrat për festimin e përbashkët të punës së tyre. Komisioni duhet të mblidhet sa më shpejt të jetë e mundur”, tha Osmani, duke shtuar se në mënyrë logjistike janë hequr pengesat që lindën për shkak të krizës së koronës, por edhe për shkak të zgjedhjeve në vendin tonë.

Lidhur me Goce Dellçevin, ai tha se ka lexuar këtë mëngjes se mënyra më e mirë për t’i bërë respekt, është ndërtimi i autostradës Shkup-Sofje, e cila do të quhej Goce Dellçev.

“Me të vërtetë mendoj se politika dhe politikanët munden vetëm të pengojnë përpjekjen e historianëve dhe shkencëtarëve për të hedhur dritë mbi këto çështje që janë një barrë midis dy vendeve”, tha Osmani.

Zëdhënësi i LSDM-së Kostadin Kostadinov, duke iu përgjigjur një pyetjeve të gazetarëve rreth memorandumit Bullgar, tha dje se ne flasim në gjuhën maqedonase që njihet nga e gjithë bota dhe se ai është i bindur se mosmarrëveshjet bilaterale nuk do të jenë pengesë në rrugën tonë të integrimit në BE.

Nga VMRO-DPMNE me akuza për kryeministrin Zoran Zaev dhe politika e tij për memorandumin e tillë nga Bullgaria. “Ne jemi të tronditur nga sjellja e fqinjit lindor, qëndrimi negativ i të cilit është nënvlerësues për ne si shtet, komb dhe popull dhe sigurisht jo një shembull i vlerës evropiane”, tha zëdhënësi Naum Stoilkovski.

Deputeti Antonio Milloshoski nga VMRO-DPMNE dje propozoi Parlamentit të Maqedonisë, si kundër  përgjigje të Kuvendit Kombëtar Bullgar që të miratojë një deklaratë të përbashkët në të cilën identiteti i popullit maqedonas, gjuha maqedonase dhe të gjitha tiparet e tjera kulturore dhe kombëtare do të konfirmohen bashkërisht nga vetë kjo, thotë ai, afirmohet si pjesë e vlerave evropiane të identiteteve kulturore dhe kombëtare të këtij kontinenti.

Në intervistën e djeshme për MIA, kryeministri Zoran Zaev nënvizoi se historia nuk është e parëndësishme, është shumë e rëndësishme, por e ardhmja është më e rëndësishme, dhe ne duhet ta përdorim historinë si bazë, si themel si bazë për një histori të mirë.

“Dhe kjo është arsyeja pse unë them që edhe duke zgjidhur çështjen e Goce Delçevit, ne duhet të gjejmë fije që do të na bashkojnë, që do të jenë të përbashkëta, që do të na bashkojnë në ndihmën e ndërsjellë, inkurajimin e tregtisë së re ekonomike, investimet e ndërsjella dhe bashkëpunimin e të gjithë fushat. Besoj se me të vërtetë për këtë çështje ne do të dalim përsëri fitimtarë nga të dy palët dhe duhet të dalim. Sepse ne do të arrijmë një marrëveshje, dhe nëse arrijmë një marrëveshje, ajo do të jetë e qëndrueshme dhe e mundur, dhe kjo është e mundur vetëm nëse të dy palët janë njësoj të lumtura, sepse përndryshe nuk është një marrëveshje, njëra palë ia imponoi vetes tjetrën, e jona bullgarit ose bullgari mbi maqedonishten. Ne nuk kemi nevojë për atë. Thashë që kemi arkiva, mund t’i hapim. Vetë arkivat ekzistojnë në vendin tonë, ato ekzistojnë edhe në Bullgari. Këto arkiva janë pothuajse identike”, tha Zaev për MIA-n.

Në gjashtë faqe me shpjegime të gjata historike për “ideologjinë shtetërore anti-Bullgare” në Maqedoninë e Veriut, Bullgaria dërgoi memorandum shpjegues për vendet anëtare të BE në pritje të vendimit për të filluar negociatat me Bashkimin. Sofja zyrtare po kërkon mbështetjen e tyre për pozicionin e tyre mbi identitetin dhe gjuhën maqedonase.

Ndër të tjera, dokumenti gjashtë faqesh, i cili gjerësisht shpjegon tezat e tyre rreth origjinës së kombit dhe gjuhës maqedonase, thotë se maqedonasit janë një projekt i ish-udhëheqësit jugosllav Josip Broz Tito, se gjuha maqedonase është norma e bullgarishtes dhe nuk ekzistonte deri në 2 gusht të vitit 1944.